<--AR-GE

Gıda Güvenliği


Biyosensör tabanlı tanı cihazlarının kullanılabileceği alanlardan biri de gıda güvenliği testleridir. Dünya gıda güvenliği pazarının yılda % 10,46 büyüyerek 2015 yılında 2,5 milyar $’a ulaşması öngörülmektedir (Market Publishers Ltd, 2011). Gıda güvenliği için patojen tespiti ve toksin tespiti önem kazanmaktadır. Örneğin, kuru gıda ve tahıllarda bulunabilecek olan mikotoksinler sağlık için büyük tehdit oluşturmaktadır. Mikotoksinler, birçok bitki üzerinde ve bu bitkilerin işlenmesi, taşınması ve saklanması sırasında çeşitli küf mantarı türleri tarafından üretilen toksik sekonder metabolitlerdir ve yüksek dozlarda öldürücü etkileri vardır. Bu özelliklerinden dolayı, diğer sentetik kirleticiler, gıda katkıları ve pestisit kalıntılarından daha riskli görülmektedirler.

Günümüzde mikotoksin testleri Gaz Kromatografisi (GC), GC-Kütle Spektrometri (MS), Sıvı Kromatografi (LC)-MS ya da enzim-bağlı immunosorbent test (ELISA) gibi tekniklere dayanmaktadır. Bu teknikler için pahalı ekipmanlara, uzman kişilere ihtiyaç duyulmaktadır ve test süresi uzundur. Zaman ve para tüketimini artıran, laboratuvara ortamına taşınması sorunu, uygulaması kolay yeni bir test tekniğinin geliştirilmesine gereksinim oluşturmuştur. Bu konuda sensör teknolojileri geleneksel ölçüm tekniklerine bir alternatif olarak görülmektedir. Laboratuvar dışında, yerinde ve daha sık aralıklarla toksin tanısının yapılabilmesi ile toksinler bütün depo veya siloya zarar vermeden önce tesbit edilebilecek, böylece çok miktarda gıda ürününün/tahılın ziyan olması ve üreticinin ekonomik kayba uğramasının önüne geçilebilecektir. Kısacası, bu çalışmanın ülkemize ekonomik katkısı büyük olacaktır. Bunun yanısıra ihraç edilen veya ithal edilen ürünlerin de gümrükte hızlı ve ucuz testi de ekonomik olarak azımsanmayacak yararlar sağlayacaktır..

Biyoelektronik Cihaz ve Sistem Geliştirme Laboratuvarı ekibi ve MAM Gıda Enstitüsü işbirliği ile mikotoksin tespiti konusunda yapılan bir çalışmada, geliştirilen biyosensör cihaz prototipi ve biyoçip kullanılarak tahıl tanelerinde bulunan mikotoksinler (DON ve aflatoxin) tespit edilmiştir. Hızlı, doğru ve yerinde mikotoksin tespitini sağlayacak bir biyosensör cihaz prototipi ve kiti geliştirilmeye devam edilmektedir.

 

Şekil 1. A) Mikotoksin tespitinde kullanılan yarışmalı immunotestin şematik gösterimi. B) BİLGEM tarafından geliştirilen biyosensör tanı sisteminden alınan gerçek zamanlı amperometri sinyalinin görüntüsü (elektrotlara uygulanan potansiyel -0.1 V; HRP ve TMB enzim substrat ikilisi kullanılmıştır).

 


Şekil 2. BİLGEM biyosensör cihaz ve biyoçipi kullanılarak alınan DON tespit sonuçları ile ticari olarak satılan bir DON tespit ELISA testi sonuçlarının karşılaştırılması. 

 

Yayınlar